Teşvikler, genel ekonomi politikasının en önemli uygulama araçlarından biri
olup ekonomik birimleri belirli davranışlara yönlendirmeyi amaçlamaktadır.

Bu 
çerçevede yatırım teşvikleri de toplam yatırım hacminin artırılarak üretimin ve
istihdamın artırılması, sektörel gelişimin sağlanması, geri kalmış bölgelerin
geliştirilmesi gibi amaçlarla gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde sıkça
kullanılmaktadır.

Türkiye’de ise yatırım teşvikleri, uzun yıllardan beri yaygın bir
şekilde kullanılmakta ve genel teşvik sisteminin omurgasını oluşturmaktadır.

Çalışmanın temel amacı, geçmiş yıllarda uygulanan yatırım teşvik
sistemlerinin analizi yapılarak Türkiye’de uygulanan yatırımlara yönelik teşviklerin
etkinliğinin nasıl artırılabileceğinin saptanmasıdır. Bu çerçevede, teşviklerin iktisadi
kalkınma sürecindeki rolleri, türleri, amaçları ile çeşitli çalışmalar neticesinde ortaya
konan etkinliklerine dair tespitler hakkında literatür taraması yapılmış ve seçilmiş
ülke örneklerinde uygulanan yatırım teşvik politikaları ile programları incelenmiştir.

Ayrıca yatırım teşvikleri ve 5084 sayılı Kanun çerçevesinde uygulanan bölgesel
teşvik unsurlarının tarihsel gelişimleri ve uygulama sonuçları analiz edilerek yeni
uygulamaya konan teşvik sistemi ile karşılaştırmalı bir değerlendirmesi yapılmıştır.

Çalışma kapsamında yapılan analizler neticesinde, yatırım teşviklerinin
yapısından kaynaklanan sorunlar nedeniyle yatırımları sektörel ve bölgesel açıdan
yönlendirmede kimi zaman etkisiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. 5084 sayılı
Kanunun ise, bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılmasında yetersiz kaldığı ve teşvik
kapsamında olan ve olmayan iller arasında haksız rekabet yarattığı tespit edilmiştir.
Ayrıca temelini bu iki sistemden alan yeni yatırım teşvik sisteminin, araçlar bazında
etkinliğinin artırılması, sektörel yönlendirmenin rasyonalizasyonu, bölgesel
seçiciliğin odağının netleşmesi gibi açılardan iyileştirme ihtiyaçları bulunduğu
görülmüştür. Bu kapsamda, eski teşvik programlarının uygulama sonuçları, yeni
teşvik sisteminin yapısı ve ülke örnekleri dikkate alınarak Türkiye’de uygulanan
yatırım teşviklerinin etkinliğinin artırılması için gerek yatırım teşviklerinin geneline
gerekse yeni yatırım teşvik sistemi özeline yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.